تصور کنید هر بار که میخواهید دست خود را بلند کنید درد شدیدی در شانه احساس مینمایید و حرکات ساده ای مانند بستن دکمه های لباس یا برداشتن یک لیوان آب برایتان دشوار شود. این وضعیت کسانی است که دچار شانه یخ زده یا فروزن شولدر هستند. این بیماری باعث محدودیت شدید در حرکت شانه شده و میتواند زندگی روزمره را با چالش های زیادی مواجه کند. در ادامه این مطلب از کلینیک بابل ارتوپدی به بررسی دقیق این بیماری، علت های بروز و علائم هشداردهنده آن خواهیم پرداخت تا درک بهتری از این وضعیت داشته باشید و راه های درمان آن را بشناسید.
شانه یخ زده چیست؟
شانه یخ زده یا فروزن شولدر نوعی بیماری التهابی مفصل شانه است که موجب کاهش تدریجی دامنه حرکتی و ایجاد درد مزمن میشود. در این بیماری کپسول مفصلی که شانه را احاطه کرده است، ضخیم و سفت شده و به مرور چسبندگی هایی در اطراف مفصل ایجاد میکند. این چسبندگیها سبب میگردند که حرکت شانه محدود شده و فرد در انجام کارهای روزمره با مشکل مواجه شود. این بیماری معمولا در اثر عواملی مانند بیتحرکی طولانی مدت، آسیب های شانه، دیابت یا برخی بیماری های دیگر ایجاد میشود. اگرچه شانه یخ زده میتواند خود به خود پس از چند سال بهبود پیدا کند اما درمان های مختلفی از جمله فیزیوتراپی، ورزش های مخصوص و در برخی موارد تزریق استروئید میتوانند روند بهبودی را سرعت ببخشند.
شانه یخ زده چه علائمی دارد؟
شانه یخ زده به آهستگی پیشرفت میکند و در طی سه مرحله از درد و خشکی شدید شروع شده و در نهایت با بهبود تدریجی حرکت مفصل پایان مییابد. برخی بیماران ممکن است بیش از سه سال با این مشکل درگیر باشند اما خوشبختانه تمرینات فیزیوتراپی و درمان های مناسب میتوانند روند بهبودی را سریعتر کنند. علائم این بیماری عموما به تدریج ظاهر میشوند و در سه مرحله مجزا بروز میکنند:
شروع انجماد
در این مرحله که بین 2 تا 9 ماه طول میکشد، شانه کمکم شروع به درد گرفتن میکند. درد معمولا هنگام حرکت دادن دست و شانه احساس میشود و به مرور شدیدتر میشود. یکی از مشکلات رایج در این مرحله، تشدید درد در هنگام شب است که باعث اختلال در خواب فرد میگردد. علاوه بر درد، دامنه حرکتی شانه نیز به تدریج کاهش مییابد و فرد متوجه میشود که انجام کارهای ساده ای مانند شانه کردن موها یا پوشیدن لباس دشوار شده است.
چسبندگی و سفت شدن
این مرحله که بین 4 تا 12 ماه طول میکشد با کاهش درد همراه است اما شانه به شدت سفت و خشک میشود. در این دوره فرد ممکن است متوجه شود که نمیتواند دست خود را به راحتی بلند کند یا حتی حرکات ساده مانند چرخاندن بازو را انجام دهد. این محدودیت در حرکت باعث ایجاد مشکلات جدی در انجام فعالیت های روزمره میشود ولی نکته مثبت این است که شدت درد غالبا کمتر از مرحله قبل است.
ذوب شدن یا بازیابی
فرد در این مرحله که بین 6 ماه تا 2 سال طول میکشد احساس میکند که میتواند بازو و شانه خود را راحتتر حرکت دهد اما ممکن است همچنان در برخی حرکات محدودیت هایی داشته باشد. روند بهبود در این مرحله آهسته است که با انجام تمرینات فیزیوتراپی و ورزش های مناسب میتوانید این زمان را کاهش دهید.
چرا دچار شانه یخ زده میشویم؟
شانه یخ زده یا فروزن شولدر زمانی رخ میدهد که مفصل شانه به تدریج سفت شده باشد. این عارضه به دلیل التهاب و ضخیم شدن کپسول مفصلی شانه ایجاد شده و سبب محدودیت حرکت و درد مزمن میگردد. در حالی که علت دقیق این بیماری هنوز به طور کامل مشخص نیست برخی شرایط و عوامل خطر میتوانند احتمال ابتلا به آن را افزایش دهند. در ادامه مهم ترین دلایل و عوامل موثر در بروز شانه یخ زده را بررسی میکنیم:
تاثیر بیتحرکی و کاهش حرکت شانه
افرادی که به دلیل آسیب دیدگی، شکستگی بازو، جراحی یا سکته مغزی مجبور به استفاده نکردن از شانه خود میشوند، بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. وقتی شانه برای مدت طولانی بدون حرکت بماند، بافت های اطراف آن سفت شده و چسبندگی های داخلی ایجاد میشوند که حرکت شانه را دشوار میکنند. به همین دلیل توصیه میشود پس از هرگونه جراحت یا جراحی، فیزیوتراپی و تمرینات حرکتی مناسب انجام شود.
نقش سن و جنسیت در ابتلا به شانه یخ زده
تحقیقات نشان میدهند که شانه یخ زده بیشتر در افراد بالای 40 سال دیده میشود و زنان نسبت به مردان بیشتر در معرض این بیماری قرار دارند. این موضوع میتواند به تغییرات هورمونی و سبک زندگی کمتر فعال در برخی از افراد مرتبط باشد. علاوه بر این زنان در دوران یائسگی نیز به دلیل تغییرات هورمونی ممکن است بیشتر به این بیماری دچار شوند.
بیماری های سیستمیک و ارتباط آن با شانه یخ زده
برخی بیماری های مزمن میتوانند خطر ابتلا به شانه یخ زده را افزایش دهند. برای مثال دیابت یکی از مهم ترین عوامل خطر این بیماری است و افراد دیابتی دو تا چهار برابر بیشتر از سایرین به این عارضه مبتلا میشوند. بیماری های تیروئیدی مانند کمکاری و پرکاری تیروئید، بیماری پارکینسون و مشکلات قلبی عروقی نیز از دیگر شرایطی هستند که با افزایش خطر ابتلا به این بیماری مرتبط هستند.
انجام حرکات تکراری و محدود در طولانی مدت
انجام حرکات تکراری که دامنه حرکتی محدودی دارند میتواند به مرور زمان سبب بروز شانه یخ زده شود. افرادی که به دلیل شغل یا فعالیت های روزمره خود حرکات تکراری و کوتاه مدت با دست انجام میدهند مانند خرد کردن مواد غذایی سفت، استفاده از ابزارهای سنگین یا کار مداوم پشت کامپیوتر بیشتر در معرض این عارضه هستند.
چگونه از شانه یخ زده پیشگیری کنیم؟
برای کاهش خطر ابتلا به این بیماری مهم است که شانه را فعال نگه داریم و از انجام حرکات تکراری طولانی مدت خودداری نماییم. در صورت بیتحرکی به دلیل جراحت یا جراحی، انجام تمرینات فیزیوتراپی و حرکات کششی مناسب میتواند به جلوگیری از ایجاد چسبندگی و خشکی در مفصل کمک کند.
در پایان
شانه یخ زده یکی از مشکلات رایج مفصلی است که میتواند زندگی روزمره را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. این بیماری با درد، سفتی و کاهش تدریجی دامنه حرکتی شانه همراه است. خوشبختانه با بهره گیری از روش های نوین درمانی و تشخیصی امکان بهبود این بیماری فراهم است. کلینیک بابل ارتوپدی با استفاده از تجهیزات پیشرفته و تکنیک های بروز پزشکی، خدمات جامعی را برای کاهش دردهای مزمن مفصلی از جمله مشکلات شانه درمان غیر جراحی درد کتف و شانه، درمان جراحی درد کتف و شانه، مشکلات کمر و زانو ارائه میدهد. با این کلینیک تماس بگیرید، در این مرکز رویکردهای دقیق تشخیصی همراه با درمان های موثر به کار گرفته میشوند تا بیماران بتوانند بهبودی سریعتر داشته و کیفیت زندگی بهتری را تجربه نمایند.
