متاسفانه در جامعه امروزی به دلیل تغییر سبک زندگی، تغذیه نادرست و کم تحرکی، آسیبهای بیشتری به ستون فقرات وارد میشود. برای مثال فرق دیسک کمر یکی از عارضههایی است که ممکن است هر کسی را درگیر کند. فتق ستون فقرات میتواند توانایی حرکت و راه رفتن شما را به شدت تحت تاثیر قرار دهد. اما علت ابتلا به این عارضه چیست و چه روشهایی برای درمان فتق دیسک کمر وجود دارد؟ حتماً این مطلب را با دقت مطالعه نمایید. به خصوص اگر به تازگی کسی از اعضای خانواده شما درگیر چنین عارضهای شده است، باید اطلاعات بیشتری در این زمینه داشته باشید.
منظور از فتق دیسک کمر چیست؟
در بین ستون فقرات، بالشتکی نرم و منعطف به نام دیسک وجود دارد. این بالشتک به حرکت بهتر ستون فقرات و مهرهها بدون ساییدگی کمک میکند. مرکز دیسک، ماده ژلاتینی و نرم وجود دارد و در قسمت خارجی آن، یک پوشش غضروفی و سفت قرار گرفته تا از این ماده نرم محافظت کند. در صورتی که ماده ژلاتینی از بافت غضروفی خارج شود، شما دچار فتق ستون فقرات شدهاید.
این عارضه که یکی از بیماریهای شایع ستون فقرات است، با نامهای دیگر همانند پارگی دیسک کمر یا سرخوردگی دیسک کمر نیز شناخته میشود. با توجه به اینکه سیستم عصبی نخاع از دل ستون فقرات عبور میکند، بنابراین وقتی شما دچار فتق دیسک کمر میشوید، فشار زیادی بر روی نخاع اعمال خواهد شد و باید هر چه زودتر نسبت به درمان اقدام نمایید تا آسیبی به نخاع و سیستم عصبی وارد نگردد.
بررسی علائم و نشانه های فتق دیسک کمر
اما ما چگونه میتوانیم مطمئن شویم که اگر دردی در ناحیه کمر داریم، این درد علامتی از فتق دیسک کمر است؟ در صورتی که نشانههای زیر بروز کردند، به احتمال زیاد شما درگیر سرخوردگی دیسک کمر یا فتق ستون فقرات شدهاید:
- شما در ناحیه ستون فقرات درد دارید بهگونهای که این درد به ناحیه باسن گسترش پیدا کرده و باعث میشود حرکت کردن، راه رفتن و انجام فعالیتهای بدنی به شدت برای شما سخت شود چون در زمان انجام این فعالیتها درد بیشتری را احساس میکنید.
- همزمان با درد، احساس سوزش یا ضعف در پاها دارید که به خصوص قسمت پشت ران و ساق پا را درگیر میکند.
- احساس ضعف یا بیحالی در ساق پا یکی دیگر از نشانههای فتق دیسک کمر است که باعث میشود در هنگام راه رفتن لنگ بزنید.
- این عارضه میتواند باعث اختلال در دفع ادرار و مدفوع شود. البته این علامت یکی از نشانههای نادر فتق ستون فقرات است.
- همچنین از دست رفتن رفلکس زانو یا آشیل، یکی دیگر از علائم این بیماری به حساب میآید.
چرا دچار فتق دیسک کمر می شویم؟
در علم پزشکی، شعار پیشگیری بهتر از درمان است، مهمترین رکن برای حفظ سلامت انسان شناخته میشود. در همین راستا شما باید بدانید علت ابتلا به برخی از بیماریها چیست تا با آگاهی از این موارد، خود را از ابتلا به بیماریهای مختلف مصون نگه دارید. مهمترین دلایل فتق ستون فقرات عبارتند از:
- به دلیل بلند کردن وزنههای سنگین، انجام مکرر حرکاتهای یکنواخت، چاقی، اضافه وزن و همچنین پیچش شدید تنه، فشار زیادی بر روی دیسک کمر وارد شده است.
- همزمان با افزایش سن، میزان انعطافپذیری دیسک کمر پایین میآید.
- به تازگی تصادفی متحمل شده اید یا از ارتفاع سقوط کردهاید و در اثر این سوانح، فشار زیادی به ناحیه کمر وارد شده است.
- متاسفانه باید بگوییم ابتلا به برخی از بیماریهای زمینهای همانند آرتریت مفاصل نیز میتوان زمینهساز فتق دیسک کمر باشد.
روش های تشخیص فتق دیسک کمر
با توجه به اینکه عارضههای مختلفی ممکن است برای دیسک کمر اتفاق بیفتد، بنابراین متخصص ابتدا باید با استفاده از روشهایی همانند رادیوگرافی، ام آر آی یا سی تی اسکن، وضعیت ستون فقرات شما را با دقت بررسی نماید تا متوجه شود آیا پارگی دیسک کمر و فتق ستون فقرات اتفاق افتاده است یا خیر. چون بیماریهایی که برای ستون فقرات اتفاق میافتند، بسیار شبیه به هم هستند. برای مثال ممکن است شما در ستون فقرات درد داشته باشید و این درد به دلیل بیرون زدگی ستون فقرات اتفاق افتاده است و علائمی از پاره دیسک کمر در نتیجه عکسبرداریها مشاهده نمیشود. براساس نتایج همین آزمایشها و تستها، متخصص میتواند با اطمینان بیشتری در مورد ابتلا یا عدم ابتلا به فتق دیسک کمر نظر خود را اعلام نماید.
روش های درمان فتق دیسک کمر
خوشبختانه در حال حاضر روشهای مختلفی برای درمان فتق ستون فقرات وجود دارد. باید مشخص گردد کدام یک از دیسکها و با چه شدتی دچار پارگی یا فتق شدهاند تا روش درمانی مناسب اتخاذ گردد. در این قسمت از مطلب روش های درمان فتق ستون فقرات را برای شما توضیح خواهیم داد:
درمان فتق دیسک کمر بدون جراحی
استفاده از کمربندهای طبی، مصرف داروهای ضد التهاب، مسکنها، انجام فیزیوتراپی و ورزش درمانی برای تقویت عضلات کمر و افزایش انعطاف پذیری ستون فقرات، تغییر در سبک زندگی و کاهش وزن، همگی دست به دست هم میدهند تا شرایط ستون فقرات شما بهبود پیدا کرده و پارگی دیسک کمر برطرف شود. اگر قرار باشد درمان فتق دیسک کمر بدون جراحی صورت گیرد، متخصص همزمان از چند روش استفاده میکند. یعنی در عین حال که باید دارو مصرف کنید، شاید لازم باشد کمربند طبی نیز ببندید؛ وزن خود را کاهش دهید؛ فعالیتهای سنگین را کنار بگذارید و حتی فیزیوتراپی نیز انجام دهید.
درمان فتق دیسک کمر با استفاده از جراحی
براساس اینکه شدت پارگی و فتق دیسک کمر چقدر است و از طرفی چه آسیبی به ستون فقرات وارد شده است، یکی از روشهای زیر برای جراحی اجرا میشود:
جراحی دیسکتومی
در این روش متخصص قسمت برآمده دیسک را از ستون فقرات شما خارج خواهد کرد.
جراحی لامینکتومی
ممکن است متخصص برای اینکه بتواند به دیسک دسترسی پیدا کند، قسمتی از استخوان مهره را بردارد. در این صورت جراحی لامینکتومی را انجام داده است.
جراحی فیوژن مهرهها
اگر آسیب وارد شده به ستون فقرات بهگونهای است که مهرهها جابجا شده باشند، در چنین شرایطی باید برای ثابت کردن مهرهها به یکدیگر، جراحی فیوژن مهرهها انجام میشود. در این صورت فشار کمتری بر روی دیسک اعمال خواهد شد.
بهترین روش درمان فتق دیسک کمر کدام است؟
شاید شما بهعنوان کسی که درگیر عارضه فتق ستون فقرات شدهاید، به دنبال این هستید که بدانید کدام یک از روشها میتوانند درمانی همیشگی و موثر را برای شما به ارمغان بیاورند. در پاسخ به این سوال باید بگوییم که روش درمانی باید براساس شدت و میزان پیشرفت ضایعه در ستون فقرات مشخص شود. در واقع بهترین روش درمانی برای شما، ممکن است نسبت به بیمارهای دیگر متفاوت باشد. ولی برای اینکه بتوانید نتیجه ایدهآلی را از درمان بهدست بیاورید، باید چند نکته را در نظر داشته باشید:
- تا زمانی که متخصص توصیه کرده است، استراحت کنید و از کمربند طبی استفاده نمایید.
- داروهایی که برای شما تجویز شده است را بهطور کامل مصرف کنید.
- اگر لازم است فیزیوتراپی را سپری کنید، باید جلسات درمان طبق نظر متخصص پیش برود.
- به هیچ عنوان بدون نظر متخصص به سراغ درمانهای خانگی یا طب سوزنی نروید.
- برای مصرف داروها نیز فقط داروهای تجویز شده را مصرف نمایید و طبق توصیه دیگران عمل نکنید.
مهمترین عوارض فتق دیسک کمر
آیا میدانید اگر دچار فتق ستون فقرات شدهاید و برای درمان اقدام نکنید چه عوارضی در کمین شما خواهد بود:
- درد از کمر به پاها انتقال پیدا کرده و شما درگیر سیاتیک میشوید.
- احساس سوزش، یخزدگی و ضعف در اندام تحتانی، با شما همراه خواهد شد.
- توانایی راه رفتن، چرخاندن بالاتنه، خم کردن بدن و بلند کردن اجسام، به مرور زمان برای شما کم میشود چون انعطافپذیری ستون فقرات کاهش مییابد.
- شما دچار ضعف عضلانی در اندام تحتانی شوید.
- احساس کرختی و بیحسی به سراغ شما میآید.
- در عملکرد مثانه و رودهها اختلالاتی ایجاد میشود.
- در مواردی که پارگی شدید باشد ممکن است به کانال نخاعی آسیب وارد گردد.
در پایان
در صورتی که علائم فتق دیسکی کمر را مشاهده کردید، در اولین قدم باید یک متخصص حرفهای را پیدا کنید تا بتواند درمان اصولی را تحت نظر متخصص انجام دهید. پیشنهاد ما این است با کلینیک بابل ارتوپدی در تماس باشید تا حتی برای عکسبرداریها نیز بتوانید تحت نظر این مجموعه تخصصی عمل نمایید. متخصصان براساس شرایط شما، بهترین روش درمانی از جمله درمان جراحی دیسک کمر و ستون فقرات و یا درمان غیر جراحی دیسک کمر و ستون فقرات را در پیش خواهند گرفت و کمک میکنند شما به یک نتیجه ایدهآل از درمان برسید.
